Василий Георгиевич Ярков

Василий Георгиевич Ярков

Василий Георгиевич Ярков жоғары білікті кәсіби балуан және грек-рим күресінен КСРО спорт шебері болған. Ол 1911 жылы 13 қаңтарда Семей облысындағы Ново-Покровка ауылында дүниеге келген.


Василий Ярков Ново-Покровка ауылында, қарапайым, көп балалы шаруа отбасында өсті, онда балаларды жастайынан жұмыс істеуге үйретті. Ол жастайынан өзінің үлкен күшімен барлығын таң қалдыра бастады. Тоғыз жасында ол тәжірибелі ағаш кесуші болды, әкесімен бірге отын жаруға дайындалып жатты. Үлкен болған кезде ол ұста шеберханасында балғашы болып жұмыс істеді. Ауылда ол жеңілмейтін белбеу балуаны ретінде танымал болды. Ата-анасымен бірге қалаға барғанда, ол әрқашан циркке баратын. Онда ол алғаш рет кәсіби балуандардың әртүрлі техникалар каскадын, олардың спорттық дене бітімі мен зор күшін көрсеткенін көрді.


1929 жылы Ярковтар отбасы Семейге көшті. Василий «Союзтранс» компаниясында жүк тиегіш болып жұмыс істей бастады. «Тяжеловоз» бригадасында барлығы оның зор күшіне таң қалды: ол ойыншық сияқты ауыр жүктерді көтеріп, екі фунттық гірлерді оңай көтерді. Оның немере ағасы Константин Василийді Семей циркінде ұзақ уақыт өнер көрсеткен әйгілі цирк балуаны, РСФСР-дің алғашқы чемпионы Михаил Романович Боровпен таныстырды. Боров жас спортшыны ұнатып, оны жаттығуға шақырды. Тиісті жаттығулардан кейін Ярков Семей цирк чемпионатында дебют жасады. Көрермендер жерлестерін жылы қарсы алды. Челябинскідегі күрес әуесқойлары жаңадан келгенді тапты. Осылайша оның кәсіби балуан ретіндегі цирк мансабы басталды. Василий Ярков 1931 жылдан 1961 жылға дейін циркте өнер көрсетті. 1946 жылдан 1950 жылға дейін ол үш рет Бүкілодақтық Кәсіподақтар Орталық Кеңесінің атағын және екі рет Большевиктер қоғамының Бүкілодақтық чемпионатын жеңіп алды. 1957 жылы оған КСРО спорт шебері атағы берілді.


Василий Ярков кілемшеде көптеген танымал балуандармен кездесті. Ол әлемге әйгілі ресейлік балуан Иван Максимович Поддубныймен жақын танысты. Ардагер мен жас спортшы бірге жаттығып, Тула, Баку, Запорожье және Днепропетровскіде өткен чемпионаттарға қатысты. Бакуде олардың кездесуі тең аяқталды, бірақ 1934 жылы Ростов-на-Донуда Василий Ярков жеңіске жетті.


Мансабының басында Ярков әйгілі қазақ батыры Қажымұқан Мұңайтпасовпен кездесті. Олар алдымен Семейде кездесті, содан кейін Фрунзе мен Омбыдағы чемпионаттарда бақ сынасты.


Ярков сонымен қатар бірқатар шетелдік балуандармен сәтті бәсекелесті. Ол чех, болгар және неміс балуандарымен кездесті. Ол иығына темір арқалықты бүгу және тіпті бұқамен күресу сияқты әртүрлі күш жаттығуларын жасады (сол кездегі цирк қойылымы). Ең беделді орындаушылардың бірі ретінде ол Союзгосцирктің көркемдік кеңесінде қызмет етті.


Цирк аренасында 30 жыл жұмыс істегеннен кейін Ярков зейнетке шығып, 1961 жылы Семейге оралды.


Василий Ярков Саратов пен Ташкентте, Пенза мен Таллинде, Магнитогорск пен Красноярскте, Иркутск пен Тюменьде, Фрунзе мен Симферопольде, Рига мен Қазанда, Новосибирск пен Челябинскте тамаша жеңістері үшін Құрмет грамоталарымен марапатталды. Василий Георгиевичтің мұрағатында әскери бөлімдердегі қамқорлық концерттеріне қатысқаны және Ташкент, Киров және Красноярск қалаларындағы дене шынықтыру ұйымдарында балуандарды дайындағаны үшін берілген құрмет грамоталары бар.


Жасынан  Семей қаласында жүк тасушы болып істеген. Айналасына орасан зор күшімен белгілі болып, той-жиындарында, мерекелерде белбеу күресіне қатысып үнемі жеңіске жетіп отырған.

1931 жылы  жас балуанды И. Поддубный байқап, өзіне шәкірт етіп алады.

Бірнеше жыл цирк аренасында өнерін көрсетеді. 1934 жылы Ростов қаласында өзінің ұстазы Поддубныйды жеңеді.

Ауыр атлетиканың ең қиын түрлері – тағаларды сындырып, шегені жүдырығымен қағады немесе бармағымен басып, тақтайға кіргізеді, жуан белтемірлерді мойнына салып иеді

Ұлы Отан соғысы кезінде цирктегі өнерін жалғастырады. Нижний Тагильде өткен чемпионаттағы жеңісінен түскен қаржысын толығымен Қорғаныс қорына аударады.

Соғыстан кейін әуеской сайыстарға да қатысады. Одақтың кіші біріншілігі есептелетін кәсіподақтардың классикалық күрес сайыстарында үш мәрте чемпион атанады.